De executiefase is voor veel advocaten een juridisch sluitstuk: het vonnis ligt er, de titel is uitvoerbaar en de deurwaarder wordt ingeschakeld. Toch schuilt juist in deze fase een reëel risico op beroepsaansprakelijkheid. De vraag “waar stopt mijn verantwoordelijkheid en begint die van de deurwaarder?” blijkt in de praktijk minder scherp afgebakend dan vaak wordt gedacht.
De executiefase: samenwerking met duidelijke rollen
Formeel is de rolverdeling helder. De advocaat adviseert de cliënt, bepaalt de strategie en geeft instructies. De gerechtsdeurwaarder voert als openbaar ambtenaar de ambtshandelingen uit, zoals betekening, beslaglegging of ontruiming. Dat betekent echter niet dat de advocaat na het geven van een opdracht “klaar” is.
De zorgplicht van de advocaat strekt zich uit tot een zorgvuldige voorbereiding en begeleiding van de executie. Dat omvat onder meer:
- het geven van juridisch juiste en volledige instructies;
- het bewaken van proportionaliteit en subsidiariteit;
- het controleren of de gekozen executiemaatregel past binnen het vonnis en de actuele omstandigheden.
Jurisprudentie: foutieve instructies, aansprakelijkheid advocaat
In de rechtspraak zijn meerdere voorbeelden te vinden waarin advocaten aansprakelijk werden gehouden voor fouten in de executiefase. Niet omdat de deurwaarder zijn werk slecht deed, maar omdat de advocaat onjuiste of onvolledige instructies gaf.
Denk aan situaties waarin beslag werd gelegd op goederen die evident buiten het bereik van het vonnis vielen, of waarin werd doorgezet met executie terwijl duidelijk was dat sprake was van misbruik van recht. De rechter oordeelt in dergelijke gevallen regelmatig dat de advocaat een zelfstandige verantwoordelijkheid heeft om cliënten te behoeden voor onrechtmatig handelen, ook als dat handelen feitelijk door een deurwaarder wordt uitgevoerd.
Een belangrijk uitgangspunt daarbij is dat de advocaat niet blind mag varen op de uitvoerende rol van de deurwaarder. Wie een deurwaarder instrueert, moet begrijpen wát hij instrueert en welke juridische gevolgen daaraan zijn verbonden.
Waar ligt dan de grens?
De grens ligt niet bij de vraag wie de ambtshandeling verricht, maar bij wie de juridische keuzes maakt. De deurwaarder is verantwoordelijk voor de correcte uitvoering van zijn ambtshandelingen. De advocaat blijft verantwoordelijk voor:
- de inhoud van de opdracht;
- de juridische toelaatbaarheid daarvan;
- en de onderliggende dossiervorming.
Juist die dossiervorming blijkt in aansprakelijkheidskwesties vaak doorslaggevend. Kan de advocaat aantonen dat hij zorgvuldig heeft afgewogen, duidelijk heeft geïnstrueerd en adequaat heeft gemonitord? Of blijft het bij losse e-mails en mondelinge afspraken?
FORES: grip op de executiefase en uw dossier
Hier raakt deze problematiek direct aan de praktijk van alledag. FORES helpt advocaten om de samenwerking met gerechtsdeurwaarders professioneel, transparant en controleerbaar in te richten. Via het platform werkt u met vooraf gescreende deurwaarders, communiceert u gestructureerd en wordt elke stap in het proces vastgelegd. Dat biedt twee belangrijke voordelen:
Inhoudelijke zekerheid: U ziet precies welke handelingen worden verricht, op basis van welke instructies. Dit maakt het eenvoudiger om tijdig bij te sturen.
Sluitende dossieropbouw: Alle communicatie, opdrachten en terugkoppelingen zijn centraal beschikbaar. Mocht achteraf discussie ontstaan over de zorgplicht, dan beschikt u over een volledig en inzichtelijk dossier.
Juridisch risicovolle fases
De executiefase is geen administratief sluitstuk, maar een juridisch risicovolle fase waarin de zorgplicht van de advocaat onverminderd geldt. De verantwoordelijkheid eindigt niet bij het inschakelen van de deurwaarder. Integendeel: juist dan is zorgvuldigheid geboden.
Met FORES houdt u regie over de samenwerking, beperkt u aansprakelijkheidsrisico’s en versterkt u uw dossierpositie. Start nu met FORES en ervaar zelf de voordelen. Maak vandaag nog uw account aan.
