Met de begroting voor 2027 zet het kabinet een opvallende beweging in: de griffierechten 2027 gaan over de hele linie omlaag, maar juist niet voor de hoge vorderingen. Voor advocaten die dagelijks afwegen of een zaak naar de rechter moet, verschuift daarmee de rekensom aan het begin van het dossier. De Prinsjesdagstukken van medio september noemen structureel 45 miljoen euro voor lagere griffierechten en versterking van de sociale rechtshulp, terwijl de verhoging voor grote vorderingen vanaf 2027 structureel 35 miljoen euro moet opleveren. Voor de sociale advocatuur komt er daarnaast 10 miljoen euro per jaar bij.
Toegankelijker aan de onderkant, duurder aan de top
De gedachte achter de ingreep is helder. Wie een relatief kleine vordering heeft, moet niet door het tarief worden tegengehouden. Bij zwaardere commerciële geschillen weegt het griffierecht verhoudingsgewijs veel minder zwaar, dus daar zoekt het kabinet dekking. Tegelijk laten de begrotingscijfers zich niet eenvoudig lezen: de verwachte griffierechtontvangsten lopen op van 187,6 miljoen euro in 2026 naar 225,4 miljoen euro in 2027, zonder dat de stukken uitleggen hoe die stijging zich verhoudt tot de aangekondigde verlaging. De maatregel vraagt bovendien een wetswijziging, dus de precieze tarieven en de ingangsdatum liggen nog niet vast.
Voor de praktijk betekent dat: niets is nu al definitief, maar de richting is duidelijk genoeg om er rekening mee te houden. Kleinere incassozaken en huurgeschillen worden aan de voorkant goedkoper om aanhangig te maken. Grote handelsvorderingen worden dat niet.
De kosten verschuiven, het verhaalsrisico niet
Een lager griffierecht verlaagt de drempel, maar verandert niets aan de vraag die er daarna toe doet: is er straks iets te halen? Een goedkopere gang naar de rechter kan zelfs verleiden tot procederen in dossiers waar de wederpartij feitelijk geen verhaal biedt. Dan wint uw cliënt een vonnis en verliest hij alsnog geld. Juist daarom loont het om het verhaalsbeeld vroeg scherp te krijgen, zoals we eerder beschreven in verhaalsonderzoek vóór de dagvaarding. Bij de uitvoering blijft daarna dezelfde zorgvuldigheid gelden die we bespraken in zorgvuldig executeren en in het stuk over de zorgplicht tijdens de executiefase.
Ook aan de andere kant van het traject beweegt er van alles. Wie in incassodossiers werkt, merkt hoe gevoelig de ruimte is die overblijft bij beslag, iets wat wij eerder in kaart brachten rond de beslagvrije voet in het incassotraject. Lagere instapkosten en een krappere inningsruimte kunnen elkaar in hetzelfde dossier tegenspreken.
Wat u nu al kunt doen
Neem de aangekondigde wijziging mee in uw kostenraming voor zaken die over de jaargrens lopen, en bespreek met cliënten dat het tarief voor grote vorderingen waarschijnlijk stijgt. Leg in dossiers met een reële kans op wanbetaling vast waarom u wel of niet doorprocedeert. En zorg dat de executiefase niet pas in beeld komt als het vonnis er ligt.
Dat laatste is precies waar FORES Huisdeurwaarders van pas komt. Via één platform schakelt u met een landelijk netwerk van regionale gerechtsdeurwaarders, met één aanspreekpunt, track en trace op uw opdrachten en advies over verhaalbaarheid voordat u de dagvaarding uitbrengt. Zo weet u eerder wat een procedure realistisch oplevert.
